zondag 1 september 2013

Wat te doen?

Vertalers staan dagelijks voor - moeilijke en makkelijke - keuzen: wat is de beste vertaling voor  deze tekst? Hoe kan ik deze boodschap het best verwoorden? Dat valt niet mee, maar het is ons werk en we vinden dat leuk om te doen.
Wat we minder leuk vinden is niet weten wat we moeten doen. Ik heb daar last van als er fouten staan in de brontekst. Ik zal mijzelf nader verklaren:
 
Onlangs was ik bezig met een beëdigde vertaling - ik vertaal uit het Italiaans naar het Nederlands - van een schikkingzaak naar aanleiding van een ontslag. De ontslagbrief was netjes gericht aan mevrouw X en op de hoorzitting verscheen netjes meneer X. De ontslagen persoon in kwestie was niet in Italië geboren en aan de naam kon ik niet afleiden of het om een man of een vrouw ging. Is dat een probleem? Google translate zou daar geen moment van wakker liggen. Woorden omzetten, dat is toch wat wij vertalers doen? Maar ik vind dat vervelend. Ik wil weten of het klopt, of het om dezelfde persoon gaat, of het om een man of een vrouw gaat! Na navraag bij de klant bleek het een vrouw te zijn. Toen heb ik overal waar de heer stond mevrouw geschreven. Maar dat voelde toch niet goed. Dat was niet wat er stond. Dus toen heb ik dat weer veranderd en een schitterende noot van de vertaler toegevoegd.
 
Ander voorbeeld. Ik kwam in een document een datum tegen: 31-112-2005. November of december? Oké, november heeft maar 30 dagen. Maar wat doe je daarmee? Pas je dat aan? Ga je interpreteren? Ik heb het overgenomen zoals het er stond. Dan heeft de lezer van mijn tekst hetzelfde probleem als ik, alsof die zelf het origineel leest. Of niet dan?
En wat als je woorden totaal niet in je context passen? Dat er vertwijfeld staat, maar twijfelend veel beter op z'n plaats is. Laatst heb ik urenlang lopen zoeken naar de betekenis van boccetta a mano. Ja, handflesje ofzo. Maar wat doen die op een plezierjacht? Pas later in het document kwam ik diezelfde term weer tegen, maar dan handgeschreven veranderd in doccetta a mano. Aha, handdouche. Ja, daar kan ik wel wat mee. Op dat punt had ik wel al heel wat zoek- en googlewerk achter de rug, en dus heel wat kostbare vertaalminuten verloren.
 
En dan heb ik het nog niet eens gehad over alle taal-, spel- en schrijffouten in teksten! Want daar kom ik er ook genoeg van tegen, maar die negeer ik gewoon. Soms wijs ik een klant erop, maar dat wordt helaas niet altijd gewaardeerd. Maar goed. Wat te doen? Moet je de slechtheid in een brontekst doorvertalen naar je doeltekst? Ik kom er niet uit en zou het fijn vinden als een tekstschrijver rekening houdt met een eventuele vertaling van zijn of haar tekst en probeert om net als zijn of haar vertaler iets nauwkeuriger te zijn. Wij arme zielen hebben het al zo zwaar. Ik durf te wedden dat iedere vertaler wel zo'n voorbeeld kan noemen. Toch?

Geen opmerkingen:

Een reactie posten